Δήλωση του «Offener Prozess» – ενός κέντρου τεκμηρίωσης για το συγκρότημα NSU – σχετικά με τον επικείμενο τερματισμό του προγραμματισμένου κέντρου τεκμηρίωσης για το NSU σε ομοσπονδιακό επίπεδο
Ανοιχτή Δίκη – ένα κέντρο τεκμηρίωσης για την υπόθεση NSU παρακολουθεί με μεγάλη ανησυχία τις αναφορές ότι στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του 2027 δεν προβλέπονται πλέον κονδύλια για το προγραμματισμένο κέντρο τεκμηρίωσης NSU στη Νυρεμβέργη. Έτσι, κινδυνεύει να σταματήσει ένα έργο που η ίδια η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είχε ανακοινώσει πολιτικά και είχε ενσωματώσει στη συμφωνία συνασπισμού.
Σχετικά με αυτό, η διευθύντρια Δρ. Νόρα Κρζιβίνσκι δηλώνει:
«Πρόκειται για σοβαρή παραβίαση εμπιστοσύνης, και μάλιστα για διάφορους λόγους: Είναι μια αθέτηση υπόσχεσης προς τους συγγενείς των θυμάτων και τους επιζώντες των επιθέσεων, οι οποίοι εδώ και χρόνια ζητούν έναν αξιοπρεπή χώρο μνήμης και επεξεργασίας του παρελθόντος. Επιπλέον, αποτελεί μια επανειλημμένη υπαναχώρηση του κράτους από την ευθύνη του, την οποία το ίδιο είχε αναγνωρίσει ως απαραίτητη, όταν ενέταξε το Κέντρο στη Συμφωνία Συνασπισμού.»
Για τους συγγενείς των δολοφονηθέντων, όπως για παράδειγμα για την οικογένεια του Μεχμέτ Κουμπάσικ, ο οποίος δολοφονήθηκε το 2006 στο Ντόρτμουντ από την NSU, αυτή η αναστολή σημαίνει για άλλη μια φορά απογοήτευση και την οδυνηρή αίσθηση ότι η δική τους οπτική αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα από πολιτική άποψη. Σχετικά με αυτό, η Γκάμζε Κουμπάσικ, πολιτική εκπαιδευτικός και κόρη του Μεχμέτ Κουμπάσικ, δηλώνει:
«Σε εμάς, τους συγγενείς, μας έδιναν ξανά και ξανά υποσχέσεις. Σκέφτομαι τα λόγια της τότε καγκελαρίου και τις δεσμεύσεις πολλών πολιτικών ότι θα γίνει απολογισμός, θα διατηρηθεί η μνήμη και θα αναληφθεί η ευθύνη. Σχεδόν 20 χρόνια αργότερα, εξακολουθούμε να περιμένουμε αυτές οι υποσχέσεις να μετατραπούν σε πράξεις.»
Η χρονική στιγμή αυτής της απόφασης είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Συμβαίνει σε μια πολιτική φάση κατά την οποία το AfD συνεχίζει να ενισχύεται στις δημοσκοπήσεις και στα εκλογικά αποτελέσματα, ενώ πολλά ομόσπονδα κρατίδια βρίσκονται εν όψει σημαντικών περιφερειακών εκλογών. Το να αναβληθεί, ακριβώς σε αυτό το κλίμα, ένα σχέδιο για την αντιμετώπιση της ακροδεξιάς τρομοκρατίας, στέλνει ένα καταστροφικό μήνυμα σε όλους όσους πιστεύουν σε μια ισχυρή, ιστορικά συνειδητή δημοκρατία.
Η δημιουργία ενός εθνικού κέντρου τεκμηρίωσης για την NSU δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα πολιτιστικής πολιτικής, αλλά μια δημοκρατική αναγκαιότητα. Το ζήτημα είναι αν το κράτος είναι έτοιμο να αντλήσει ορατά και μόνιμα διδάγματα από τη θεσμική αποτυχία και την ακροδεξιά τρομοκρατία, ειδικά όταν αυτό γίνεται πολιτικά δυσάρεστο.
Η τρέχουσα συζήτηση καταδεικνύει ταυτόχρονα πόσο κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το ζήτημα της τοποθεσίας για την εθνική διερεύνηση της υπόθεσης της NSU. Ένα μεμονωμένο κέντρο στη Νυρεμβέργη δεν μπορεί από μόνο του να αποτυπώσει τις ποικίλες τοπικές δραστηριότητες της NSU στο Ντόρτμουντ, το Κάσελ, το Ρόστοκ, το Αμβούργο, το Μόναχο, αλλά και στο Τσβίκαου και το Χέμνιτς. Γι’ αυτό και υποστηρίζουμε ένα μοντέλο πολλαπλών τοποθεσιών, το οποίο ενισχύει τις υπάρχουσες δομές της κοινωνίας των πολιτών σε τοπικό επίπεδο, αντί να τις αντικαθιστά ή να τις εκτοπίζει με ένα κεντρικό μοντέλο. Η επεξεργασία και η μνήμη πρέπει να λαμβάνουν χώρα εκεί όπου ζουν οι πληγέντες, όπου συνέβησαν τα εγκλήματα και όπου εξακολουθούν να υπάρχουν δίκτυα υποστήριξης.
Οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών στη Σαξονία και η πρωτοβουλία «Offener Prozess» —ένα κέντρο τεκμηρίωσης για το συγκρότημα NSU— επιτελούν εδώ και χρόνια έργο επεξεργασίας του παρελθόντος και γνωρίζουν από προσωπική εμπειρία πόσο σημαντική είναι γι’ αυτό η αξιόπιστη πολιτική υποστήριξη. Γι’ αυτό καλούμε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να συνεχίσει τον σχεδιασμό του εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης για το NSU με βάση το μοντέλο πολλαπλών τοποθεσιών, να διαθέσει τα απαραίτητα κονδύλια και να ανταποκριθεί στις ευθύνες της έναντι των θυμάτων του συμπλέγματος NSU.
Φωτογραφία: Mark Frost, έργο του Mark Mühlhaus στην έκθεση «Offener Prozess»
